ALSz- ATEX ve Avrpa Birliği

ATEX (94/9/AT)

 

MUHTEMEL PATLAYICI ORTAMDA KULLANILAN TEÇHİZAT VE

 

 

KORUYUCU SİSTEMLER

 

 

      4703 Sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun’a dayanılarak Ticaret Bakanlığınca 94/9/AT sayılı “ Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler “ ile ilgili Direktif yani yönetmelik AB Resmi Gazetesinde yayımlanıp  (O.J::27/10/2002 - 24919 ) yürürlüğe girmiş olup Mecburi Uygulama ise Gümrük Birliği kapsamındaki ülkelerde 31.12.2003 tarihi itibarı ile başlatılmıştır.

 

     ATEX Direcitive 94/9/EU (İngilizce) European Union Official Journal L 100, 19/04/1994 P. 0001 - 0029

 

     Avrupa Komisyonunca ATEX Direktifi ile ilgili olarak uygulamada karşılaşılan sorunlarla ilgili açıklamaları içeren uygulama rehberleri yayınlanmaktadır. Bunlardan 2009 yılında yayımlanan en son uygulama rehberini (Guidelines) görmek için aşağıdaki satırı tıklayınız:

     ATEX Direktifinin Açıklamaları (ATEX Guidelines-2009)

 

     Türkiye'de ise ATEX yönetmeliği 30.12.2006 tarih ve 26392 sayılı Resmi Gazete'de Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca yayımlanmıştır

 

     ATEX 100 Direktifi  94/9/AT  (Türkçe)  30.12.2006 gün ve 26392 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Resmi Gazetesi

 

ATEX 137 Direktifi 99/92/EC Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunmaları hakkında Yönetmeliği 26.12.2003 gün ve 25328 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Resmi Gazetesi

 

Anılan yönetmelik 1/95 sayılı Avrupa Birliği Ortaklık Konseyi Kararının 8 ve 11 inci maddelerine ve 2/97 Avrupa Birliği Ortaklık Konseyinin “Uyumlaştırılacak  Mevzuat” kararına uygun olarak T.C.Bakanlar Kurulunun 29.04.1997 gün ve 22974 sayılı Resmi Gazetede ”Uyumlaştırılacak Mevzuat” başlığı altında yayımlanan kararına göre hazırlanan ve Ulusal Programda da yer alan “ Elektriksel Risk ve Elektriksel Ekipman” konu başlığı kapsamındaki 94/9/EC sayılı ATEX (ATmosphere EXplosive) direktif hükümlerinden oluşmaktadır. Bu yönetmelikte “ONAYLANMIŞ KURULUŞ - NOTIFIED BODY” olarak tanımlanan ve nitelikleri ve yetkisi belirlenen bir kuruluşun Türkiye’de varlığının belirlenmesi ve faaliyete geçirilmesi söz konusudur. Türkiye’de böyle bir kuruluşun önemi şudur: Avrupa Birliğinin ATEX yönetmeliği hükümlerince öngörülen niteliklere uymayan ya da bir başka deyişle Onaylanmış Kuruluş kimliği Avrupa Komisyonunca tanınmamış bir kuruluşça alınan belgeler bundan böyle AB nezdinde (ve dolayısı ile müktesebata uyum çalışmalarının ve üyelik müzakerelerinin sürdüğü Türkiye’de de ) geçerli olmayacaktır. Bu tür elektrikli aletleri usulüne göre test edip sertifikalandıran kuruluş sayısı bütün dünyada sayılıdır ve bu teknolojiye sahip olmayan ülkeler bunun fiyatını yüksek know-how bedelleriyle ödemektedirler.

 

Ayrıca “Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler ”ATEX yönetmeliğince öngörülen (PİYASA GÖZETİMİ=MARKET SURVEILLANCE) konusunda da yukarıda faaliyeti özetlenen Alevsızdırmazlık Test İstasyonunun bilgi birikimi ve otuz yılı aşkın uygulama deneyiminden yararlanılabilecektir. Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca hazırlanan ve 4703 sayılı "Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun" ile bu kanuna istinaden hazırlanan "Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik"11 Ocak 2002 tarihinden itibaren yürürlükte bulunmaktadır. Piyasa gözetimi ve denetimi esas olarak, ürüne ilişkin teknik mevzuatı hazırlamaya ve yürütmeye yasal olarak yetkili bulunan kamu kuruluşlarının ürünün piyasaya arzı veya dağıtımı aşamasında veya ürün piyasada iken ilgili teknik düzenlemeye uygun olarak üretilip üretilmediğini, güvenli olup olmadığını denetlemesi veya denetlettirilmesi faaliyetini içermektedir.

Yani ATEX (94/9/AT) yönetmeliğine uygun üretilmeyen ve dolayısı ile CE işareti taşımayan ürünlerin yurt içi piyasada da (aynen AB üyesi ülkelerde de olduğu gibi) yer almamasını sağlayacak bir danışman ve gözetmen kuruluş hüviyeti söz konusudur. Bu kuruluşun da nitelikleri anılan yönetmelikte belirlenmiştir.

 

ATEX DİREKTİFİ TEKNİK BAZDA NE GİBİ YENİLİKLER GETİRMEKTEDİR: 

  • ATEX in (Directive 94/9/EC) girişindeki izahat bölümünde gerekli açıklamalar yapılarak ne gibi yenilik ve değişiklikler getirildiği izah edilmektedir.

  • ATEX bir standart değil, bir yönetmeliktir. Mevcut standartlar bu yönetmeliğe uyumlu hale getirilmek zorundadır ve bir çoğu da TSE tarafından  değiştirilerek uyumlu hale getirilmişlerdir. Zaten konu ile ilgili standartların çıkarılış nedeni ve hukuki dayanağı ATEX dır.

  • ATEX in getirdiği en önemli yenilikler şunlardır: 

a)  Patlayıcı ortamda kullanılan elektrikli ve mekanik tüm cihazları kapsamaktadır. Bu güne kadar yalnızca elektrikli cihazlardan söz edilir idi. Bundan böyle patlayıcı ortamlarda kullanılan mekanik cihazların da Ex-Proof sertifikası bulunmak zorundadır.

Örneğin bu güne kadar bir tulumbanın yalnızca elektrik motorunun Exproof (Explosion-Proof: Patlamaya Dayanıklılık ya da genel bilinişi ile alevsızdırmazlık sertifikası bulunması yeterli olmakta idi. Bundan böyle tümüne sertifika almak zorunluluğu getirilmiştir. Önemli yeniliklerden biri de bu uygulamadır. CENELEC (European Committee for Electrotechnical Standardisation)  mekanik cihazlarla ilgili yeni standartlar yayınlamaya başlamıştır.

b)  Koruyucu sistemleri de kapsamaktadır. Patlamayı önlemek veya yayılmasına mani olmak için yapılan tüm sistemler, örneğin alev tutucular (flame arrestors), madenlerde kullanılan su püskürtme sistemleri ve petrol sanayiinde kullanılan “buhar bariyerleri” ATEX  e uyumlu olmak zorundadır. Bu tip tertibatlar da bundan böyle Exproof sertifika alacak ve CE işareti bulunacaktır.

c)  Muhtemel patlayıcı ortamlar; cihazların kullanma ortamlarına göre kategorilere (ZONE’lara ) ayırmıştır. İlk defa kategorilerden bahsedilmeye başlanmıştır.

d)  Zone ayrımı eskisi gibi Zone0, 1, 2 şeklinde olacak; tozlarda Zone 10, 11, 12 yerini Zone 20, 21, 22 alacaktır. Tehlikeli bölge girişlerine üçgen şeklinde EX-tehlike işareti konulacaktır.

e)  Etiket şekli değişecek ve cihazların etiketinden, kullanılacağı yer (gaz grubu), kullanılacağı ortam; ZONE (kategori) ve kullanılacağı ortamın cinsi (gaz, toz gibi) anlaşılabilecektir.

ATEX ile ilgili ayrıntılı bilgiyi Resmi Gazete'de yayımlanan (30.12.2006 gün ve 26392 sayılı) ATEX yönetmeliğini burayı tıklayarak bulabilirsiniz.

 

ATEX Direktifine Türkiye'de uyum sürecİ:

 

Muhtemel Patlayıcı Ortamlarla ilgili olarak AB müktesebata uyum konusunda bundan böyle T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı görevlendirilmiştir. Bakanlık ile irtibata geçilmiş ve Sanayi Genel Müdürlüğü yetkilileri ile görüşmeler yapılmıştır. Alevsızdırmazlık Test İstasyonunun çalışma konuları ile ilgili olan 94/9/AT sayılı “ Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemler 94/9/AT (ATEX) adlı yönetmeliğinin öngördüğü niteliklerin sağlanması bakımından AB yetkililerinin Türkiye ziyareti sırasında konu ile ilgili AB yetkilisinin Sanayi Genel Müdürlüğü yetkilileri nezaretinde ALSz Test İstasyonumuzu ziyareti sağlanmış kendisi ile iletişim kurularak bu konuda var olan eksikliklerimizin giderilmesi talebinde bulunulmuştur. Eksikliklerin giderilmesi AB ile müzakere süreci kapsamında bazı AB fonlarından karşılanabileceği söylenmiş ise de bu konuda bu güne kadar (31.10.2006) bir gelişme olmamıştır. ATEX konusunda AB Uzmanı Bernard ALLIETRU  Misyon Raporunu gezisi sonrası hazırlamış ve Avrupa Birliği Genel Sekreterliğine göndermiştir.

ATEX Misyon Raporu (AB ATEX Uzmanı Bernard ALLIETRU nun 2004 yılında hazırladığı ALSz yi Ziyaret Raporu)

Daha sonra PTB Alevsızdırmazlık Bölümü başkanı sayın Uwe KLAUSMEYER ile ilişkiye geçilmiş ve kendisinin TTK-ALSz yi ziyaret etmesi ve bu konuda bir rapor hazırlaması sağlanmıştır.

Sn. Uwe Klausmeyer'in Zonguldak TTK-ALSz incelemeleri sonuç raporu (Ağustos_ 2008)

 

Sn. Uwe KLAUSMEYERin Zonguldak TTK ALSz Test İstasyonunu ziyareti sonrası kendisinin daveti üzerine Almanya PTB ve DECRA-EXAM kuruluşları ziyaret edilerek, Türkiye'de ATEX konusunda TSE ve TTK-ALSz ile birlikte çalışılarak ATEX sertifikasyonu konusunda işbirliğinin ilk adımları atılmıştır.

Sn. Uwe Klausmeyer'in Almanya PTB ziyaretimiz ile ilgili hazırladığı rapor (Ekim_2008)

Almanya'da DECRA-EXAM  ve PTB ye yapılan ziyaret ilgili rapor (Kasım_2008).

 

Sn Uwe KLAUSMEYER'in tavsiyeleri ve öngörüleri doğrultusunda TTK-ALSz Test İstasyonunun yeniden yapılandırılması çalışmaları başlatılmış ve bu konuda bir PROJE hazırlanmıştır.

ATEX direktifi doğrultusunda ALSz Test İstasyonunu yeniden yapılandırılması çalışmaları

 

TSE ve PTB arasında işbirliği anlaşması imzalanmıştır. 10 Haziran 2008

TSE-PTB ATEX Agreement (TSE ile PTB arasında ATEX Direktifinin Türkiye'de Uygulanması konusunda imzalanan İşbirliği Anlaşması

 

TTK-ALSz ile PTB arasında Türkiye'de ATEX Direktifinin uygulanması ve Onaylanmış Kuruluş (ATEX Notified Body) oluşturulması konusunda  işbirliği anlaşması imzalanmıştır.18 Haziran 2009

TTK-PTB ATEX Agreement (TTK ile PTB arasında ATEX Direktifinin Türkiye'de Uygulanması konusunda imzalanan İşbirliği Anlaşması

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !